کتاب جهان هاي اجتماعي - دکتر پارسانيا

29 فروردین 9:8

کتاب «جهان‌هاي اجتماعي» که اخيراً به قلم حجت‌الاسلام و المسلمين پارسانيا، از سوي انتشارات «کتاب فردا» منتشر شده، مشتمل بر سه بخش و هر بخش مرکب از چهارده فصل است. در اين کتاب ابتدا کنش انساني و اجتماعي، و به تبع آن «علوم انساني» و «علوم اجتماعي» مبتني بر بنيان‌هاي هستي‌شناختي و انسان‌شناختي حکمت اسلامي توصيف و تعريف مي‌شود.

متافيزيک به علوم انساني ملحق نمي‌شود

در اين بخش نويسنده تأکيد مي‌کند که متافيزيک به علوم انساني ملحق نمي‌شود، همان‌گونه که به علوم طبيعي نيز ملحق نمي‌گردد؛ بلکه متافيزيک به عنوان بخش بنيادين حکمت نظري و در قبال علوم انساني و اجتماعي قرار مي‌گيرد.

جهان‌هاي مختلف قابل تقليل به ديگري نيست

در ادامه و در بخش دوم کتاب وجود جهان‌هاي مختلف اعم از جمادات، نباتات، حيوانات و جهان انساني و اجتماعي، و نسبت بين اين جهان‌ها تبيين مي‌شود. نويسنده متذکر مي‌شود که به رغم ترکيب اتحادي جهان‌هاي يادشده، هيچ‌يک از آن‌ها قابل تقليل به ديگري نيست.

ظرفيت‌ حکمت صدرايي در تبيين نسبت «جهان اجتماعي» و «جهان انساني»

گلوگاه بحث در جهان‌هاي مختلف، نسبت بين «جهان اجتماعي» و «جهان انساني» است. رابطه فرد و جامعه، و رابطه عامل و ساختار با اين بحث پيوند مي‌خورد. مولف کوشيده است تا بخشي از ظرفيت‌هاي حکمت صدرايي را براي تبيين اين نسبت به کار بگيرد.

شناخت مرزهاي فرهنگي جهان اسلام و دنياي متجدد

جهان اسلام و دنياي متجدد، دو نمونه از جهان‌هاي معنوي و دنيوي هستند. به نظر نويسنده «تبيين هويت اين دو جهان و شناخت مرزهاي فرهنگي هر يک از آن دو، امکان تصميم بخردانه انسان مردد امروز را براي عبور از مرزهاي فرهنگي و خط‌هاي هويتي، فراهم مي‌آورد.»

انواع شناخت اجتماعي

نويسنده در بخش پاياني کتاب، به شناخت اجتماعي مي‌پردازد. «شناخت عمومي و شناخت علمي، انواع شناخت علمي جامعه، شناخت اجتماعي، تجربي، عقلي و شهودي و بالاخره انواع شناخت اجتماعي در قرآن، برخي از مفاهيم اساسي مربوط به اين فصل است. مطالب اين اثر ناظر به مباحث کتاب جامعه‌شناسي سال دوم آموزش متوسطه است که در سال تحصيلي 89-90، وارد چرخه‌ تدريس شده است.

«جهان‌هاي اجتماعي» نوشته حميد پارسانيا، عضو هيئت علمي دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، براي نخستين بار توسط انتشارات «کتاب فردا» در 305 صفحه منتشر شده است.

حجت الاسلام حميد پارسانيا در سال 1337 در مشهد  به دنيا آمد. تحصيلات حوزوي خود را تا مدارج عالي حوزه طي کرد. فقه و اصول را از محضر حضرات آيات عظام ميرزا هاشم آملي، فاضل لنکراني، وحيد خراساني و جوادي آملي بهره برد. همچنين عرفان و فلسفه را نيز از محضر حضرات آيات جوادي آملي و حسن‎زاده آملي آموخت. پارسانيا، ضمن اينکه يکي از شاگردان برجسته مکتب فکري آيت‌الله جوادي آملي در حکمت، عرفان نظري و فقه است، يکي از نخستين دانشجويان رشته جامعه‌شناسي پس از انقلاب در دانشگاه تهران است.

بسياري از آثار عمده آيت الله جوادي، از جمله رحيق مختوم (شرح حکمت متعاليه در 10 جلد)، عين نضاخ (در 3 جلد)، شريعت در آينه معرفت، شناخت شناسي در قرآن و ... توسط وي تنظيم و تدوين شده است. از سوي ديگر، رساله «نماد و اسطوره» که در آغاز به عنوان کار عملي درس جامعه شناسي ارتباطات نگارش يافته بود، بعدها با مقدمه آيت‌الله جوادي منتشر شد. پارسانيا داراي مقالات متعدد در اجلاس‌ها  و همايش‌هاي علمي و بين‌المللي است و در نهادهاي مختلف علمي و فرهنگي مختلف کشور فعاليت داشته است.

وي به نسلي از دانش‌آموختگان حوزوي تعلق دارد که در آستانه يک انقلاب ديني و معنوي در دهه‌هاي پاياني قرن بيستم در ايران، از طريق پيوستن به سنت جاري در جهان اسلام يعني حوزه‌هاي علوم ديني و در پي آن چالش با دو رويکرد معرفتي مدرن: ليبراليسم و سوسياليسم متأخر، دغدغه بازسازي و احياي ميراث معرفتي دنياي اسلام را همواره در کار خود تعقيب مي‌کرده است. بازخواني علم مدرن از طريق بازسازي علم ديني چنانکه عنوان يکي از مقالات مهم اوست، روح حاکم بر بسياري از انديشه هاي انتقادي او محسوب مي‌شود.

پارسانيا مي‌کوشد تا با پشتوانه و مبناي فلسفي و عرفان اسلامي، پاي دانش‌ها و مباني نظري ـ ديني را به حريم علوم جديدي چون جامعه‌شناسي، فلسفه سياسي، فلسفه علم، تاريخ معاصر، کلام جديد، فلسفه دين و... باز کند.

ارسال نظرات

نظرات شما

نظر شما