نشريه

آثار - منابع

عضويت

ارتباط با ما

جستجو

  • اميرالمومنين(عليه السلام): «فضيلت وبرتري عمل به اخلاصي است که در آن است.»
  • اميرالمومنين(عليه السلام): «مومن سه نشانه دارد : راستي ،يقين و آرزوي کوتاه »
  • اميرالمومنين(عليه السلام): «هر کس که سخن خدا را راهنماي خود بگيرد ، به استوارترين راه ها هدايت مي شود نهج البلاغه خطبه 147»
  • اميرالمومنين(عليه السلام): « اگر خلوص داشته باشي به رستگاري مي رسي.»
  • اميرالمومنين(عليه السلام): « هر چيزي نيازمند عقل است و عقل نياز به ادب دارد.»

حضور دکتر حميد پارسانيا در برنامه شوکران شبکه چهار سيما

دکتر پارسانيا در برنامه شوکران: عملکرد مردم از نخبگان هوشمندانه‌تر است/ حوزه علميه هيچ‌وقت از متفکران معترض خالي نمي‌شود/ انتقاد از اختلاف ميان سياستگذاران و مجريان



 چهاردهمين قسمت برنامه تلويزيونى «شوکران» شب گذشته (دوشنبه 14 آبان) با حضور حجت‌الاسلام دکتر حميد پارسانيا، نظريه‌پرداز، فيلسوف و متفکر جهان اسلام از شبکه چهار سيما روي آنتن رفت.

استاد دانشکده علوم‌اجتماعي دانشگاه تهران در ابتداي اين برنامه با اشاره به وجود شکاف ميان نخبگان و مردم گفت: درون نخبگان سياسي گرفتار يک شکاف و چالش هستيم که لااقل بخشي از آن چالش قدرت هست که وجود دارد و به دنبالش براي توجيه اين قدرت تلاش مي‌کند. چالش‌هاي مردمي -غير از آنچه که اخيرا رخ داد- عمدتا در پوشش قانوني هم شکل مي‌گرفته و انجام مي‌شده است. مسائلي که حوزه سياسي و نخبگان سياسي با مردم و جامعه دارند، فرق دارد. اين مشکل فقط براي نظام ما مشکل نيست بلکه براي همه جوامع مي‌تواند باشد.

وي درباره شکل‌گيري اين شکاف از ابتداي دهه ?? افزود: ادبيات نخبگان سياسي ما دو منشأ‌ دارد؛ يک منشأ‌ آن بيشتر منشأ‌ تاريخي دارد و به فرهنگ عمومي نزديک‌تر است. اما يک بخش ديگري از آن ـ چون جامعه ما از اين دو سو اثر مي‌پذيرد ـ از ادبيات جهاني کمک مي‌گيرد. اين هر دو بازتاب خودش را در ذهنيت نخبگان دارد و هر کدام سهم خودش را داراست. البته طيف‌بندي است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در پاسخ به اين پرسش که آيا نقص و شکاف ميان مردم و نخبگان به دليل بسط نيافتن نظام دانايي انقلاب اسلامي است، اظهار داشت: همين که انقلاب اسلامي رخ داد، يعني دانايي مربوط خودش را داشته است، و الا نمي‌توانست رخ بدهد. اينکه چهار دهه دوام آورد يعني بسترها و ظرفيت‌هايي داشته که توانسته چهار دهه ادامه بدهد. يک زمينه وجودي، هم در جهان اسلام و هم در جهان امروز براي بازگشت به‌سوي فضاي معنوي هست و انقلاب توانست در نظام دانايي خودش آن را تئوريزه کند.

پارسانيا افزود:وقتي مي‌گوييم انقلاب رخ داده يعني يک نظام دانايي از رسميت افتاده، يک نظام جديدي با يک رسميت نوين جهاني مستقر شده است. همين که توانسته اين نظام سياسي را عوض کند، از آن عقبه خودش بهره برده است. اما اينکه شما توقع داشته باشيد که بتواند به يک‌روزه، چندروزه، چندماهه همه حوزه معرفتي را عوض کند، اصلا شدني نيست.

عضو گروه مطالعات انقلاب اسلامي و غرب‌شناسي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي خاطرنشان کرد: تا آرمانخواهي نباشد که انقلاب رخ نمي‌دهد. اما اگر آرمان‌گرايي، واقع‌گرايي را نداشته باشد، سر از نااميدي نسبت به مسائل در مي‌آورد.

وي با اشاره بهانقلاب اسلامي ايران که از دل حوزه‌هاي علميه بيرون آمد، افزود: انقلاب که شد، خودش به تنهايي کافي بود تا حوزه فرو بپاشد. چطور؟ يعني نيازهاي جديدي به يکباره به وجود آمد که حوزه بايد به آنها پاسخ مي‌داد. شايد حوزه در اين 40 سال به اندازه 80 يا 100 سال قدم برداشته اما آنقدر شتاب تحولات اجتماعي زياد است که باز مي‌گوييم که هنوز 400 سال نياز به وجود آمده که بايد پاسخ بدهد.

پارسانيا با اشاره به شخصيت‌هاي متفکري مانند شهيد مطهري که برخي حوزويان او را فردي معترض قلمداد مي‌کردند، ادامه داد: افراد معترض هم در گذشته و هم الان، در حوزه است. هرکس مي‌خواهد از حوزه موجود عبور کنيم تا به سمت حوزه مطلوب برويم، دارد حرکت اعتراضي انجام مي‌دهد که اين يک سوي قضيه است. وقتي اين حرکت ايجاد مي‌شود و به تناسب فرصتي که ايجاد کرده، تهديد هم ايجاد مي‌کند. اين بستگي به نوع مديريت هم دارد و مسئول اين مديريت هم فقط خود حوزه نيست، مسئولش آن جايگاهي که سياست‌هاي کلان معرفت و علم را تدبير مي‌کند.

رئيس پيشين دانشگاه باقرالعلوم(ع) اظهار داشت: انقلاب بدون ادامه حيات معرفتي خودش قابل تداوم نيست. اتفاقا بايد از همين ظرفيت انقلاب استفاده کرد، يعني شروع کرد به مشروعيت نظام موجود را زيرسوال بردن و ايده مربوط به نظام مطلوب خود را توليد کردن و انقلاب را شکل دادن. منتها اگر انقلاب بخواهد ادامه پيدا کند بايد بنيادهاي معرفتي انقلاب از جمله حوزه‌ها و مدارس علميه بماند. مگر علم مدرن بدون عقبه اقتدار و اتوريته و هژموني خودش مي‌تواند وجود داشته باشد؟

مدرس برجسته حوزه و دانشگاه در ادامه تأکيد کرد:همه بودجه‌اي که حوزه‌هاي علميه ما دارند به اندازه يک دانشگاه تهران نيست. اين‌طور نيست که علم مدرن همه‌اش مشکل داشته باشد اما ما نياز به بازخواني و نياز به شناخت هويت او و گفت‌وگو با او داريم اما مشکل اين است که علم مدرن اجازه گفت‌وگو نمي‌دهد و تا طلب گفت‌وگو مي‌کني، اصلا او به تو اجازه اين طلب را نمي‌دهد و احساس مي‌کند که اين مطالبه دارد از يک موضع قدرت اعمال مي‌شود!

شاگرد برجسته آيت‌الله جوادي آملي تصريح کرد: اگر انقلاب نتواند نظام دانايي متناسب با خودش را ايجاد کند ـ که اين ايجاد هم با اقناع علمي و فعاليت علمي و در يک تعامل فعال علمي با علم مدرن هم بايد شکل بگيرد ـ شکست خواهد خورد. و البته شکست اين انقلاب به معناي شکست خيزش هويت اسلامي در برابر هويت جهان مدرن است. اما اين شکست به سادگي رخ نخواهد داد و فرهنگي که اين قدرت را داشت که اين خيزش را ايجاد کرد، اين قدرت را دارد که قدم‌هاي بعدي را هم بردارد.

وي در پاسخ به اين پرسش که آيا جهان آينده يک جهان تک‌قطبي اسلامي است، ‌گفت:بعيد مي‌دانم جهان هيچ‌موقع تک‌قطبي شود. آنهايي که مي‌خواستند يک نظم واحدي را برقرار کنند، کساني ديگر بودند اصلا اقتضاي بشر و حيات بشري اين نيست. اما قاعدتا جهان اسلام به‌عنوان يک قطب تا برجسته نشود، احساس هويت نخواهد کرد.

* نقشه جامع علمي را رئيس جمهور امضا مي‌کند، کارشناسان اجرا نمي‌کنند!

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در بخش ديگري از اين گفت‌وگو به شکاف بين حوزه سياستگذاري با اجرا به عنوان يک مشکل جدي نظام رفتاري کشور اشاره کرد و گفت: نوعا اگر فعاليتي در سطح مديريت شده در سطح سياستگذاري کلان بوده است، مثلا شوراي عالي انقلاب فرهنگي سندي را تصويب کرده است. اما از سياستگذاري کلان که پايين‌تر مي‌آييد در اين مسائل هيچ اقدامي جدي‌ نشده و آن سياستگذاري با اين رويکردها در نطفه خفه شده است.

وي افزود: کار سياستگذاري اين است که عبور از واقعيت‌ها به سمت آرمان‌ها را نشان دهد. اما بعد از اينکه اين سياست‌ها تدوين و ابلاغ مي‌شود هم، واقعيت‌ها کشش اين همراهي را کمتر دارد و موانعي هم در اين راه وجود دارد که منجر به اين مساله مي‌شود. نتيجه آن اين مي‌شود که مثلا در حوزه علم، بخش‌هايي که به حوزه فناوري باز مي‌گشت، توانست روان‌تر راه بيفتد اما در حوزه علوم انساني حتي وقتي سند نقشه جامع علمي کشور تنظيم شد، باز مراعا گذاشته شد که بعدا کار ديگري انجام شود و ما هنوز نتوانستيم سند را مصوب کنيم. بعضا سند تنظيم هم شد و دو رئيس‌جمهور آن را امضا کردند اما پس از آن کارشناس بعدي خوشش نمي‌آيد و آن را زيرپا مي‌گذارد و آب دهاني هم روي آن مي‌اندازد و تمام مي‌شود و مي‌رود!

پارسانيا درباره اختلاف ميان سطوح سياستگذاري با سطوح اجرايي خاطرنشان کرد: نتيجه‌اش اين مي‌شود کسي که در حوزه سياستگذاري هست در اين مرحله ناگزير مي‌شود، دخالت مي‌کند و به خط مقدم مي‌آيد و خودش هم بايد در حوزه اجرا دخالت کند. اين هرج‌ومرج ممکن است ما را به‌سوي خطري جدي ببرد و آن‌موقع آن خطر ما را به سوال ببرد که بالاخره بايد حل کنيم يا نبايد حل کنيم؟

وي در پاسخ به پرسش فضلي‌نژاد که آيا «الان حاکميت به اين مرحله خطر و پرسش از خود رسيده است؟» تصريح کرد: وقتي مقاومت و مطالبات مردم خودش را نشان مي‌دهد و چالش‌هايي در اين حوزه شکل مي‌گيرد، ناگزير بايد تامل عاقلانه‌اي در رفتار خودشان داشته باشند وگرنه نه از تاک نشان ماند و نه از تاکنشان. البته فرهنگ عمومي مردم، عقبه بسيار قوي‌اي هست و هوشمندانه عمل مي‌کند اما اينکه نخبگان ما کي اين مساله را متوجه مي‌شوند و چگونه بشود اصلاحش کرد، جهات مختلفي دارد..

«شوکران» محصول مشترک حوزه هنري و شبکه چهار سيما به تهيه‌کنندگي علي قرباني است که دوشنبه‌ها حوالي ساعت 21 روي آنتن مي‌رود و بازپخش آن نيز روزهاي سه‌شنبه 10 صبح و جمعه ساعت  14 است


2947232.jpg



2012-2004 @ حقوق مطالب، تصاوير و طرح قالب براي سايت انجمن مطالعات اجتماعي حوزه علميه قم محفوظ است